Luận "Bài Ca Man Rợ" của Thi Sỹ Đinh Hùng

By Thang Chu

Oct 17, 2019

Một bài thơ hay gồm bốn yếu tố: khuôn, vần, ý, và nhạc.

Với tôi, tất cả đều có trong thi sỹ Đinh Hùng thời VNCH.

Riêng về ý thơ, Đinh Hùng như một nhà tiên tri cho số phận dân tộc Việt, mà như giới thi văn hay nói “thi sỹ là nhà tiên tri.”

Tôi không hiểu điều này lắm cho đến khi tỵ nạn giặc Đỏ tại xứ Cờ Hoa để rồi trở lại thăm đất mẹ sau 44 năm bị giặc Đỏ tàn phá môi trường sống lẫn con người hiền lành miền Nam, chưa kể 20 năm tàn phá đồng bào miền Bắc.

Từ một xứ Cờ Hoa yêu thiên nhiên và luôn giữ môi trường sạch và trân trọng nhân quyền, tôi trở về quê hương với:

          Lòng đã khác ta trở về Đô Thị,

          Bỏ thiên nhiên huyền bí của ta xưa

Nhìn Hòn Ngọc Viễn Đông giờ đã hoang tàn: 

          Bóng ta đi trùm khắp lối hoang sơ,

          Và chân bước nghe chuyển rung đồi suối.

          Lá cỏ sắc vương đầy trên tóc rối,

          Ta khoác vai manh áo đẫm hương rừng

          Rồi ta đi, khí núi bốc trên lưng,

          Mắt hung ác và hình dung cổ quái.

Bây giờ toàn đồ giả nguy hiểm, rẻ tiền, kém mỹ thuật, đầy độc hại vì hóa chất, vì cắt xén vật liệu để tôi phải:

          Trông thấy ta, cả cõi đời kinh hãi,

          Dòng sông con nép cạnh núi biên thùy.

          Đường châu thành quằn quại dưới chân đi,

          Xao động hết loài cỏ hoa đồng nội.

Và cả con người Việt xưa sao hiền lành, nay sao xa lạ, nghi ngờ, và đầy sợ hãi lẫn nhau:

          Người và vật nhìn ta không dám nói,

          Chân lãng xa, từng cặp mắt e dè,

          Nhìn theo mãi đến khi đời lánh cả.

Khi ấy tôi mới nhận ra tội ác lớn nhất của Việt Cộng là tàn phá con người thành vô đạo, vô nhân, vô tâm, và vô cảm:

          Và ta thấy hiện nguyên lòng sơn dã:

          Cảnh sắc này bỗng nhuộm máu tà dương.

Để lòng tôi phải đau đớn cho dân tộc:

          Ta xót thương, ta căm giận, hung cuồng,

          Ta gầm thét, rung mấy trời thế sự.

Và cố tìm lại con người Việt xưa:

          Rồi dữ tợn, ta vùng đi khắp xứ,

          Nắm hai vai người tục khách qua đường

          Lòng lạ lùng tìm ảnh với tìm hương.

Để càng thất vọng vì dân ta giờ đã bị giặc Đỏ biến chất tâm hồn thể hiện qua y phục, cách nói năng, cách cư xử, và lối sống giả tạo:

          Nhưng lẫn lộn chỉ thấy màu xiêm áo.

          Trán thì phẳng—ôi đâu là kiêu ngạo?

          Đâu hồn nhiên trên nét vẽ râu mày?

          Ta ghì người tắt thở ở trong tay,

          Miệng quát hỏi: Có phải ngươi là bạn?

Thế nên dân ta đã mất đi chính bản thân mình và chính quê hương mình—lưu vong ngay tại quê hương:

          Ôi ngơ ngác một lũ người vong bản,

          Mất tinh thần từ những thuở xa xôi!

          Ta về đây lạ hết các ngươi rồi,

          Lạ tình cảm, là đời chung, cách sống.

Nhưng bởi tôi luôn là người lạc quan nên dẫu trong tuyệt vọng vẫn:

          Trong bỡ ngỡ, duy lòng còn chút mộng,

          Ta đi tìm người thiếu nữ ngày xưa.

          Nàng không mong, ta đi đến không ngờ,

          Giây phút ấy thực mắt nhìn tận mắt.

          Ta mỉm cười, bỗng thấy nàng che mặt,

          Ta giơ tay, nàng khiếp sợ lùi xa.

          Ta điên rồ, đau đớn, xót xa.

          Trong cô độc, thấy tình thương cũng mất.

          Ôm Nhan Sắc với hai bàn tay sắt,

          Ta nhìn ai—ôi khóe mắt ta nhìn!

Người thiếu nữ Việt giờ đây chẳng biết mình là ai, cũng chẳng dễ xúc động khi gặp điều ác, vì họ đã bị kéo vào guồng máy vô thần tàn nhẫn chà đạp nữ tính luôn hướng thiện:

          Em có là ma, là quỷ, là tiên?

          Em có mấy linh hồn, bao nhiêu mộng?

          Em còn trái tim nào đang xúc động?

          Em có gì trong xác thịt như hoa?

Phải, “Em có gì trong xác thịt như hoa?” là câu hỏi tàn nhẫn nhất dành cho một thiếu nữ bất cứ đâu, mà đặc biệt cho thiếu nữ Việt luôn yêu tà áo dài thục nữ. 

“Xác thịt như hoa” của thiếu nữ Việt giờ là bán thân lao động xứ người mà Đảng gọi là “vinh quang” hoặc bán thân cho cán bộ để thoát nghèo đói hoặc để leo chức lãnh đạo!

Hậu quả là phụ nữ Việt nhiều người phải tự thiêu vì bị cướp đất, phải gánh hàng lang thang bán dạo, phải bỏ làng xóm quê cha, và phải phai tàn nhan sắc vì đau khổ:

          Lạc thiên nhiên đến cả bọn đàn bà,

          Với những vẻ dung nhan kiều diễm nhất.

Đau đớn nào hơn nên từ đâu lửa phừng trong tôi muốn xây dựng lại quê hương:

          Ta lảo đảo vùng đứng lên cười ngất,

          Ghì chặt nàng cho chết giữa mê ly.

          Rồi dày xéo lên sông núi đô kỳ,

          Bên thành quách ta ra tay tàn phá.

Nhưng “con én không làm nên mùa xuân” ít ra trong thời điểm này nên:

          Giữa hoang loạn của lâu đài, đình tạ,

          Ta thản nhiên, đi trở lại núi rừng.

          Một mặt trời đẫm máu xuống sau lưng.

“Mặt trời đẫm máu” đó đang nhuộm đỏ màu tang quê hương.

Chân lý chắc chắn là “sau cơn mưa trời lại sáng” để quê hương sẽ không còn giặc Đỏ Hồ Tặc tàn phá môi trường sống và con người hiền lành để dân tộc Việt sẽ sống lại những ngày Hòn Ngọc Viễn Đông.